Functiemodules, BAPI's & RFC

01Subroutines: PERFORM & FORM (legacy)

Subroutines zijn de oudste vorm van modularisatie in ABAP. Nieuwe code hoort ze niet meer te gebruiken (schrijf methoden), maar je komt ze in vrijwel elk bestaand programma tegen — dus je moet ze kunnen lezen.

PERFORM bereken_totaal
  USING    lv_aantal lv_prijs
  CHANGING lv_totaal.

FORM bereken_totaal
  USING    iv_aantal TYPE i
           iv_prijs  TYPE p
  CHANGING cv_totaal TYPE p.
  cv_totaal = iv_aantal * iv_prijs.
ENDFORM.

• USING-parameters zijn bedoeld als invoer, CHANGING als in/uitvoer — maar let op: USING beschermt niet tegen wijzigen. Beide worden standaard by-reference doorgegeven; alleen met USING VALUE(iv_x) krijg je een kopie.
• Parameters zonder TYPE zijn volledig ongetypeerd — een bekende bron van fouten in oude code.
• TABLES-parameters bij FORM's geven interne tabellen (met header line!) door; ook dit is verouderd.
• Sinds ABAP 7.50+ zijn FORM's officieel obsoleet; in ABAP Cloud zijn ze verboden. Zie Clean ABAP.

02Functiemodules & function groups

Een functiemodule (FM) is een globaal aanroepbare procedure, beheerd in transactie SE37. FM's leven altijd in een function group (SE80/SE37), die de gedeelde globale data en includes bevat. Een function group wordt als geheel in het geheugen geladen zodra je één van zijn FM's aanroept — en blijft geladen voor de rest van de sessie (dus globale data blijft bewaard tussen aanroepen!).

CALL FUNCTION 'CONVERSION_EXIT_ALPHA_INPUT'
  EXPORTING
    input  = lv_matnr_ruw
  IMPORTING
    output = lv_matnr.

Parametersoorten

Klassieke exceptions afhandelen

CALL FUNCTION 'ENQUEUE_EZMIJN_LOCK'
  EXPORTING
    matnr          = lv_matnr
  EXCEPTIONS
    foreign_lock   = 1
    system_failure = 2
    OTHERS         = 3.
CASE sy-subrc.
  WHEN 0.  " ok
  WHEN 1.  MESSAGE e001(zmm) WITH lv_matnr.  " al vergrendeld
  WHEN OTHERS. " onverwacht
ENDCASE.

Je koppelt elke exception aan een getal; na de aanroep staat dat getal in sy-subrc. Vergeet je de EXCEPTIONS-lijst en de FM gooit toch een exception, dan volgt een runtime-dump. Moderne code gebruikt class-based exceptions.

• RFC-enabled FM's (vinkje "Remote-Enabled Module") kunnen vanaf andere systemen worden aangeroepen — zie RFC.
• Update-FM's (processing type "Update module") worden gebruikt met IN UPDATE TASK — zie SAP LUW.
• Eigen FM's beginnen met Z_; testbaar direct vanuit SE37 (F8) — heel handig om standaard-FM's te verkennen.

03BAPI's: de officiële API van SAP

Een BAPI (Business Application Programming Interface) is een door SAP vrijgegeven, stabiele, RFC-enabled functiemodule om businessobjecten te lezen of te muteren. Naamconventie: BAPI_<object>_<werkwoord>, bijvoorbeeld BAPI_SALESORDER_CREATEFROMDAT2, BAPI_MATERIAL_SAVEDATA, BAPI_USER_GET_DETAIL. Overzicht per module: zie Tabellen & BAPI's per module.

Het vaste patroon

DATA lt_return TYPE STANDARD TABLE OF bapiret2.

CALL FUNCTION 'BAPI_SALESORDER_CREATEFROMDAT2'
  EXPORTING
    order_header_in  = ls_header
    order_header_inx = ls_headerx      " X-structuur: welke velden tellen
  IMPORTING
    salesdocument    = lv_vbeln
  TABLES
    return           = lt_return
    order_items_in   = lt_items
    order_items_inx  = lt_itemsx
    order_partners   = lt_partners.

" Fouten checken vóór de commit
IF line_exists( lt_return[ type = 'E' ] )
OR line_exists( lt_return[ type = 'A' ] ).
  CALL FUNCTION 'BAPI_TRANSACTION_ROLLBACK'.
ELSE.
  CALL FUNCTION 'BAPI_TRANSACTION_COMMIT'
    EXPORTING wait = abap_true.   " wacht tot de update-task klaar is
ENDIF.

X-structuren (update-vlaggen)

Bij wijzigings-BAPI's (bijv. BAPI_SALESORDER_CHANGE) geef je náást de datastructuur een gelijknamige X-structuur mee. Elk veld daarin krijgt 'X' als het corresponderende dataveld daadwerkelijk gewijzigd moet worden — velden zonder X worden genegeerd. Zo kan de BAPI onderscheid maken tussen "leegmaken" en "niet aanraken".

ls_header-purch_no_c  = 'PO-4711'.
ls_headerx-purch_no_c = 'X'.
ls_headerx-updateflag = 'U'.   " U = update (bij CHANGE-BAPI's)

04BAPIRET2: de standaard-retourstructuur

Vrijwel elke BAPI retourneert meldingen in tabelvorm met regeltype BAPIRET2. Leer deze structuur uit je hoofd — je gebruikt hem dagelijks.

LOOP AT lt_return ASSIGNING FIELD-SYMBOL(<ls_ret>)
     WHERE type CA 'EA'.
  MESSAGE ID <ls_ret>-id TYPE 'S' NUMBER <ls_ret>-number
    WITH <ls_ret>-message_v1 <ls_ret>-message_v2
         <ls_ret>-message_v3 <ls_ret>-message_v4
    DISPLAY LIKE 'E'.
ENDLOOP.

De truc TYPE 'S' ... DISPLAY LIKE 'E' toont de melding als fout (rood) zonder de programmastroom hard af te breken.

05RFC: aanroepen over systeemgrenzen

Remote Function Call is SAP's protocol om functiemodules in een ander systeem aan te roepen. Bestemmingen (destinations) beheer je in transactie SM59.

CALL FUNCTION 'RFC_READ_TABLE' DESTINATION 'ERPCLNT100'
  EXPORTING  query_table = 'T001'
  TABLES     data        = lt_data
  EXCEPTIONS
    communication_failure = 1 MESSAGE lv_msg
    system_failure        = 2 MESSAGE lv_msg.

• De speciale destination 'NONE' roept aan in dezelfde systeeminstantie maar in een aparte werkprocescontext.
• De twee systeem-exceptions communication_failure en system_failure horen bij élke RFC-aanroep afgevangen te worden; met MESSAGE lv_msg vang je de fouttekst.
• Modernere alternatieven voor systeemintegratie: OData-services, IDocs, en (in cloudscenario's) HTTP/REST via CL_HTTP_CLIENT of IF_WEB_HTTP_CLIENT.